Wywodzi się z komórek zarodkowych i ma zróżnicowane wnętrze – mogą znajdować się w nim włosy, fragmenty kości i zęby. Choć nie tylko wygląda, ale i brzmi groźnie – to „potworniak” najczęściej jest łagodny, ale może przybierać także tę złośliwą postać.
Nowotwór najczęściej ma formę torbieli. Nazwa "potworniak" pochodzi od greckiego słowa "teratos", które oznacza "potwór" lub "dziwo". Guz zwykle rozwija się w gonadach - w jajnikach u kobiet i w jądrach u mężczyzn, gdzie częściej przyjmuje złośliwą postać.
Czasami znajduje się go w innych częściach ciała:
- na szyi,
- w śródpiersiu,
- wzdłuż kręgosłupa,
- w wątrobie,
- w żołądku,
- w mózgu.
Potworniaki najczęściej diagnozowane są u młodych kobiet w wieku 20-30 lat, oraz u mężczyzn między 15. a 35. rokiem życia.
Zwykle ten nowotwór występuje w dwóch postaciach:
- niedojrzałej - raczej u dzieci, nastolatków i tutaj często ulega zezłośliwieniu.
- dojrzałej - to zmiana łagodna i jest to typ, który można spotkać najczęściej.
Średnica guza może mieć nawet kilkanaście centymetrów.
Najczęstsza jego forma, czyli dojrzała - rośnie powoli, bo nawet przez kilka lat i nie daje charakterystycznych objawów. Wykrywana jest przypadkowo, na przykład podczas badania USG. Szybciej rozwija się potworniak niedojrzały - mogą pojawić się nacieki i przerzuty. Pierwsze objawy mogą pojawić się już w kilka tygodni od momentu rozwoju guza.
Do objawów potworniaka jajnika należą:
- ból i dyskomfort w podbrzuszu,
- krwawienie niezwiązane z menstruacją,
- wzdęcia,
- nudności,
- ból brzucha.
W przypadku potworniaka jąder to:
- powiększone jądra,
- uczucie ciężkości,
- wyczuwalny guz,
- bolesność.
W łagodnych potworniakach - rokowania są bardzo dobre, a wczesne rozpoznanie i szybkie wdrożenie terapii to gwarancja wyleczenia. Gorzej jest w przypadku nowotworów złośliwych - wiele zależy od stopnia zaawansowania choroby czy ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Trzeba pamiętać, że istnieje ryzyko nawrotu, dlatego należy być pod stałą kontrolą lekarza.





