Nowotwory skóry są występują częściej niż inne nowotwory złośliwe, jak choćby rak: piersi, płuca czy jelita grubego – ostrzegają specjaliści. Liczba samych czerniaków w ostatnich dwóch dekadach podwoiła się. Wpływ na ich rozwój ma promieniowanie UV, które groźne jest o każdej porze roku – ale wiosną i latem szczególnie. 12 maja obchodzimy Europejski Dzień Waki z Czerniakiem – ta data przypomina nam, że od teraz będziemy mieli coraz więcej kontaktów ze słońcem, a wkrótce zaczynają się wakacje.
Powoli odsłaniamy coraz więcej skóry, a po długiej zimie niemal chwytamy promienie słoneczne.
W spektrum promianiowania słonecznego znajduje się też promieniowanie UV, a to promieniowanie jest dla naszej skóry toksyczne i powoduje rozwój nowotworów skóry: czerniaka, raka płaskonabłonkowego i raka podstawnokomórkowego. Dlatego ze słońca trzeba korzystać rozważnie - przypomina w rozmowie z portalem Twoje Zdrowie RMF24 .
Uważać powinny zwłaszcza osoby o określonych cechach wyglądu, takich jak: jasna, skóra, jasne oczy i włosy. To powody, dla których szczególnie należy się chronić. Każdy jednak powinien pamiętać o:
- kremie z filtrem "pięćdziesiątce" - osłabiającym działanie promieniowania ultrafioletowego,
- czapce z daszkiem - zwłaszcza panowie, którzy mają przerzedzone włosy na wierzchołku głowy,
- ubraniach przysłaniających skórę - przez zwykłą bawełnę, zwłaszcza luźno tkaną promieniowanie UV może się przedostawać, wiec rozwiązaniem blokującym i uzupełnieniem smarowania może być odzież kąpielowa lub turystyczna.
Promienie słoneczne nigdy nie są niewinne - trzeba zachować ostrożność nie tylko latem, ale też wiosną, a nawet zimą i wtedy gdy słońce nie jest w zenicie.
Należy smarować nie tylko przedramiona kremami z filtrami, ale również twarz, nos, uszy - czyli takie najbardziej wystające części ciała, właśnie po to żeby uchronić siebie przed rozwojem nowotworów skóry. I to dotyczy nie tylko nas dorosłych, ale to dotyczy też naszej odpowiedzialności za dzieci - jeżeli nie zadbamy o skórę dzieci, to w wieku starszym będą chorowały na nowotwory skóry. Bo toksyczne działanie promieniowania ultrafioletowego kumuluje się przez lata i ten efekt uszkadzający nie będzie widoczny po roku czy dwóch. On będzie widoczny po dekadzie, dwóch albo trzech. Trzeba więc myśleć z wyprzedzeniem o przyszłości lub chronić skórę - wyjaśnia specjalista chirurgii onkologicznej.
O skórze szczególnie myślimy już od pierwszych promieni, gdy zaczynamy wychodzić na zewnątrz z krótkim rękawem i w krótkich spodenkach. Latem starajmy się unikać słońca między godziną 11:00 a 14:00, kiedy jego działanie jest najsilniejsze. Wybierajmy raczej wczesne przedpołudnie albo popołudnie. Odsłoniętą skórę, czyli przede wszystkim twarz - chronimy też w słoneczny zimowy dzień, zwłaszcza w górach, gdzie słońce jest mocne. Wtedy warto stosować nie tylko kremy na mróz, ale też przeciwko promieniowaniu UV.
Reguła "abcde" pozwala szybko zauważyć sygnały alarmowe i zareagować jak najwcześniej. Uwagę powinny zwrócić:
- A - jak asymetria, jeżeli zmiana skórna jest asymetryczna, to powinna budzić niepokój,
- B - jeżeli znamię ma nierówne, poszarpane i postrzępione brzegi, to zgłaszamy się do lekarza,
- C - jak color,(z ang.) jeżeli zmienia swój kolor, na przykład z czarnej na brązową, albo z brązowej na jasną wręcz białą,
- D - jak diameter, czyli po polsku "średnica": zmiana jest duża i powiększa się,
- E - jeżeli znamię ulega ewolucji, zmienia się w czasie np. krwawi, swędzi jest zaczerwieniona
Warto jednak udać się do specjalisty, jeżeli cokolwiek nas niepokoi - choćby znamię, które pojawiło się w miejscu, w którym wcześniej go nie było. Nowotworów skóry jest i będzie coraz więcej, bo żyjemy długo i mają czas na to, żeby się rozwinąć. Warto pamiętać, że pracujemy na nie od młodości.
Do badania znamion wykorzystywany jest dermatoskop - niewielkie urządzenie przypominające lupę z podświetleniem. Pozwala ono bezboleśnie i w ciągu kilkunastu minut ocenić czy dana zmiana może mieć charakter złośliwy i kwalifikuje się do wycięcia albo, że jest bezpieczna.
