Zatorowość płucna powstaje w wyniku zwężenia lub zamknięcia tętnicy płucnej lub jej rozgałęzień przez skrzepliny. Najczęściej jest spowodowana przemieszczeniem się do krążenia płucnego tych skrzeplin powstałych w żyłach. Zatorowość płucna jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonu na świecie.

Rozpoznanie zatorowości płucnej ustala się na podstawie badań obrazowych, tomografii komputerowej lub arteriografii. Badania te pozwalają zobrazować obecność skrzeplin w tętnicy płucnej i jej rozgałęzieniach.

Czynniki ryzyka zatorowości płucnej

Czynniki ryzyka zatorowości płucnej są takie same, jak czynniki ryzyka zakrzepicy żył głębokich.

Należą do niej takie stany, jak zwolnienie przepływu krwi (np. wskutek unieruchomienia kończyny lub ucisku żył), obecność czynników zwiększających aktywność układu krzepnięcia - np. wrodzone stany zwiększonej krzepliwości - tzw. nadkrzepliwości wrodzone i nabyte oraz uszkodzenie ściany naczyniowej (np. w wyniku urazu lub mikrourazów podczas operacji kończyny dolnej).

Objawy zatorowości płucnej

Objawy zatorowości płucnej zwykle pojawiają się nagle.

Te najczęściej występujące, to:

  • duszność 
  • ból w klatce piersiowej
  • kaszel, zwykle suchy
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • krwioplucie 

W zatorowości płucnej wskutek zamknięcia naczyń skrzeplinami i co za tym idzie zmniejszenia ilości krwi przepływającej przez płuca, dochodzi do zmniejszenia utlenowania krwi, co prowadzi do niedotlenienia wszystkich narządów.

Dodatkowo, jeśli zatory zamkną znaczną część naczyń, spowoduje to zwiększenie oporu przepływu krwi w naczyniach, który musi pokonać prawa komora serca tłocząca krew do naczyń płucnych.

Powoduje to znaczne zwiększenie jej obciążenia. Prawa komora, która nie jest zdolna do pokonywania tak wysokich ciśnień, jakie powstają wskutek zatkania naczyń płucnych ulega znacznemu rozszerzeniu i dochodzi do jej niewydolności.

Leczenie

Leczenie zatorowości płucnej jest uzależnione od stopnia jej ciężkości. W przypadkach niepowikłanych i niezagrażających życiu polega ono głównie na stosowaniu tzw. leczenia przeciwkrzepliwego, czyli hamującego układ krzepnięcia. 

W cięższych przypadkach zatorowości płucnej przebiegających z niewydolnością prawej komory lub wstrząsem konieczna jest hospitalizacja chorego na oddziale intensywnej terapii, niekiedy leczenie tlenem lub nawet podłączenie do respiratora i wprowadzenie chorego w stan śpiączki farmakologicznej.

Chory, u którego zachodzi podejrzenie zatorowości płucnej, niezwłocznie powinien zostać zbadany przez lekarza, który oceni jego stan, stopień ryzyka zatorowości i ustali dalsze postępowanie. Nie wolno nigdy lekceważyć objawów mogących przemawiać za zatorowością płucną, gdyż w razie dużej ilości skrzeplin zatykających naczynia jest ona chorobą śmiertelną. Zatorowość płucna jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonu na świecie.




Źródło: Medycyna Praktyczna

Opracowanie: