"Obserwujemy powrót do natury. Ludzie zaczynają znów leczyć się ziołami, które mamy w najbliższym otoczeniu. Warto zacząć od kupienia w najbliższym sklepie ziół w doniczkach, postawić je na kuchennym parapecie i cieszyć się tym zapachem" - mówi w rozmowie z RMF FM prof. Iwona Wawer z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Powrót do natury, czyli znów leczymy się ziołami (zdj.ilustr.) /GAETAN BALLY /PAP/EPA

Jakie zioła do kuchni?

Do kuchni proponuję kupić bazylię, rozmaryn, oregano. Mając te zioła powinniśmy zacząć czytać do jakich potraw można je stosować. I czy uda się je wykorzystać leczniczo. Na przykład olejek miętowy działa przeciwskurczowo, wspomaga też trawienie – mówi prof. Wawer. Lekarze przypominają, że wiele ziół stosowanych jest od dawna. Od dziesięcioleci kobiety używały rumianku do pielęgnacji niemowląt. Pierwsza herbata dziecka była z kopru włoskiego i właśnie rumianku! Równie dobrze niemowlaka można wykąpać w naparze z rumianku. Medycyna i lekarze zgadzają się na to, bo naturalne zioła są lepsze niż syntetyczne preparaty – tłumaczy prof. Wawer. W Europie docenia się przede wszystkim zioła takie jak rumianek, dziurawiec, mięta czy krwawnik. To one rosną najbliżej nas i dlatego są popularne. Polska jest potęgą jeśli chodzi o uprawę roślin leczniczych. W naszym kraju są tysiące hektarów uprawy takich roślin, np. mięty czy tymianku. Są one głównie wykorzystywane jako przyprawy dla przemysłu spożywczego. Coraz częściej interesuje się nimi przemysł farmaceutyczny – dodaje prof. Wawer.

Zioła dla dzieci i seniorów

Zioła są doceniane w leczeniu dzieci, bo działają łagodnie i w leczeniu seniorów, czyli osób, które skończyły siedemdziesiąt lat. Geriatrzy zwracają uwagę, że starsze osoby źle przyswajają leki syntetyczne. Przeciętny senior bierze siedem do dziesięciu leków. Coraz częściej sugerujemy mu zastępowanie tych leków z apteki ziołowymi odpowiednikami. Im jesteśmy starsi, tym częściej powinniśmy sięgać po leki ziołowe - podkreśla prof. Wawer.

Zioła i przyprawy na zdrowie

Umiejętne stosowanie przypraw i ziół może ułatwić nam ograniczenie szkodliwych dla zdrowia składników pożywienia, w tym soli i tłuszczów. Może pomóc też ograniczyć ilość spożywanych kalorii, poprawić przemianę materii. Piszą o tym w dodatku do czasopisma "Nutrition Today" dietetycy ze... czytaj więcej

Uwaga! Zioła bywają bardzo silne

Pamiętajmy jednak, że zioła to też silnie działające środki, które mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami – ostrzega prof. Wawer. Nalewka z dziurawca, która poprawia nastrój może być skuteczniejszym środkiem niż syntetyczne leki antydepresyjne. Polecam jednak konsultować się z lekarzem albo porozmawiać z farmaceutą, żeby sprawdzić, jak często i w jakiej dawce stosować taki lek – dodaje pani profesor.

Po jakie zioła chętnie sięgają Polacy?

O tej porze roku często sięgamy po cynamon czy goździki. Bo one dobrze rozgrzewają. W większym stężeniu mogą działać też leczniczo. Polacy coraz chętniej używają ostrych przypraw i ziół takich jak pieprz czy papryka. Poprawiają one przepływ krwi i ukrwienie organizmu. Robi nam się cieplej, ale jednocześnie w przewodzie pokarmowym poprawia się wchłanianie różnych związków, w tym leków – dodaje prof.Wawer. Jedno z najnowszych odkryć dotyczących leczniczego zastosowania ziół dotyczy odchudzających właściwości cynamonu. Daleka droga jeszcze do leków odchudzających z cynamonu, ale obfite stosowanie cynamonu, choćby w szarlotce, na pewno nie zaszkodzi – przekonuje prof. Wawer. 

Korzeń piwonii białej to absolutnie rewelacyjny środek przy reumatoidalnym zapaleniu stawów, tocznia i łuszczycy, chorób których wcześniej nie można było leczyć ziołami. Doskonały też jest olej czarnuszki siewnej - przekonuje doktor Krzysztof Błecha specjalizujący się w ziołolecznictwie, homeopatii i akupunkturze.

Posłuchajcie całej rozmowy Ewy Kwaśny z doktorem Krzysztofem Błechą

Zioła wspomagają leczenie

W moim przypadku sięganie po zioła to leczenie wspomagające – mówi w rozmowie z RMF FM Renata Urbanek, pacjentka od 22 lat chorująca na cukrzycę typu drugiego. W przypadku mojej choroby to przede wszystkim morwa biała i imbir, które obniżają poziom glikemii, poprawiają walory smakowe. To ważne, bo pacjenci chorzy na cukrzyce sięgają po potrawy pozbawione cukru. Ich smak można poprawić właśnie dodając zioła, choćby dosypując morwę białą. Trzeba jednak uważać, żeby jej nie przedawkować, bo ta roślina mocno ingeruje w poziom cukru we krwi pacjenta – dodaje pacjentka.  

Jak działają najpopularniejsze zioła?

Owoc kopru działa rozkurczowo na mięśnie układu pokarmowego. Liście mięty pobudzają trawienie i rozgrzewają. Na oczyszczenie krwi wpłynie dobrze sok z pokrzywy. Na zaburzenia snu i stres proponuje się melisę lub bazylię. Z kolei dziurawiec ma właściwości moczopędne.