Styczeń powoli dobiega końca – warto więc przypomnieć o tym, że jest to Miesiąc Świadomości Raka Szyjki Macicy, jednego z najczęściej diagnozowanych nowotworów wśród kobiet. Co roku, diagnozę słyszy ok. 2 500 Polek - aż blisko połowa z nich umiera. Tymczasem wcale nie musi tak być, ponieważ to jeden z nielicznych nowotworów, któremu można skutecznie zapobiegać dzięki profilaktyce i wczesnemu wykrywaniu.

Każda kobieta w wieku 25-64 lat może wykonać bezpłatne badanie cytologiczne co 3 lata, o ile lekarz nie zaleci inaczej. Badanie jest proste, bezbolesne i pozwala wykryć zmiany, zanim pojawią się objawy - a wtedy leczenie jest najskuteczniejsze.

Na świecie, rak szyjki macicy zajmuje czwarte miejsce wśród nowotworów u kobiet. Uchronić się przed nim można pamiętając o:

  • szczepieniach przeciwko HPV,
  • badaniach profilaktycznych,
  • zdrowym trybie życia.


Badanie cytologiczne wykrywa bezobjawowe stany przednowotworowe i wczesne stadia raka. Pozwala zauważyć nieprawidłowości w komórkach nabłonka szyjki macicy - wówczas diagnostyka jest pogłębiana.

Wczesny rak zwykle nie daje objawów

Dlatego tak ważne są regularne badania. Cytologia polega na zebraniu specjalną szczoteczką powierzchownych komórek szyjki macicy. To najskuteczniejsza metoda profilaktyki, ponieważ pokazując zmiany, które wywołuje wirus HPV - daje szansę na wykrycie raka we wczesnym stadium rozwoju, gdy można go całkowicie wyleczyć. 

Pacjentki w każdym wieku mają prawo - jeżeli są ubezpieczone - do bezpłatnej cytologii co roku, w ramach badań w poradniach ginekologicznych, które podpisały umowę z NFZ.

To bardzo ważne, ponieważ mowa o częstym nowotworze złośliwym narządu rodnego kobiety - który jest podstępny i rozwija się stosunkowo powoli, nawet kilkanaście lat. Początkowo przebiega bezobjawowo, dlatego  najczęściej wykrywany jest w zaawansowanej fazie.

Powstaje w komórkach szyjki macicy - dokładnie w dolnej części macicy, która łączy się z pochwą. Najczęściej diagnozowany jest u kobiet w średnim wieku.

Na wczesnym etapie mogą pojawić się mniej charakterystyczne objawy:

  • krwawienie po stosunku seksualnym,
  • ból w okolicy miednicy.



Dolegliwości nasilają się się w późniejszych stadiach i są to:

  • obfite krwawienia - które są trudne do kontrolowania i różnią się od zwykłego krwawienia miesiączkowego,
  • ból pleców lub nóg - który jest spowodowany uciskiem zmiany nowotworowej na nerwy w miednicy,
  • problemy z oddawaniem moczu lub stolca - wynikające z zablokowania dróg moczowych lub jelit przez rozrastający się nowotwór.