Tętniak aorty brzusznej jest nazywany „tykającą bombą” w organizmie. Zwykle nie boli, a pacjent dowiaduje się o nim najczęściej przypadkowo podczas badania USG jamy brzusznej związanego z innymi dolegliwościami. Pęknięcie w ponad tętniaka w połowie przypadków kończy się śmiercią. Podczas ostatniej akcji bezpłatnych badań USG przeprowadzonych w jednym z centrów handlowych w Sosnowcu specjaliści z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 5 im. św. Barbary, wykryli tętniaka aorty brzusznej u kilku (5) osób. Z prof. Damianem Ziają , kierownikiem Oddziału Chirurgii Naczyń w WSS nr 5 rozmawiała Anna Kropaczek.
Dlaczego tętniak aorty to "tykająca bomba"?
Ponieważ najczęściej tętniak aorty brzusznej rozpoznawany jest przypadkowo. Osoby szczupłe mogą mieć odczucie, że bije im w brzuchu "drugie serce", ale u ludzi o większej masie ciała diagnoza zwykle jest właśnie przypadkowa. Aorta to główna tętnica ludzkiego organizmu. Naczynie to wychodzi z lewej komory serca i rozprowadza krew po całym organizmie. Dzieli się na odcinek piersiowy - powyżej przepony i brzuszny - poniżej. Tętniak to poszerzenie aorty. W normalnych warunkach aorta poniżej przepony w większości przypadków ma do 2 cm średnicy. Jeżeli średnica zaczyna się powiększać, mówimy o poszerzeniu tętniakowatym, a w pewnym momencie o tętniaku aorty brzusznej.
Dlaczego aorta brzuszna się poszerza?
Przyczyn powstawania tętniaków aorty brzusznej i aorty w ogóle jest kilka. Istnieje czynnik genetyczny, a poza tym jest szereg chorób i dysfunkcji nabytych, np. nadciśnienie tętnicze. Czynnikiem ryzyka może też być ciężka praca fizyczna wywołująca wzrosty ciśnienia. Dawniej mówiono, że bezpośrednią przyczyną powstawania tętniaków jest też miażdżyca Dziś zdania na ten temat są podzielone, ale na pewno miażdżyca jest jednym z elementów, który funkcjonuje obok tętniaka.
Kto jest szczególnie narażony na wystąpienie tętniaka aorty brzusznej?
Tętniak aorty brzusznej dotyczy głównie mężczyzn, szczególnie po 50-55. roku życia. Niektóre dane mówią o jeszcze późniejszym wieku - 60 lat. Wówczas rozpoznawalność tętniaków wynosi 5-10 przypadków na 100 tys. osób. Podstawowym narzędziem rozpoznawania tętniaka aorty brzusznej jest badanie USG, które zastąpiło niejako stetoskop i badanie fizykalne. Oczywiście nie należy wykluczyć badania fizykalnego, ale jednak badanie USG daje nam obraz i dokładne dane dotyczące wymiarów tętniaka. Jeśli chodzi o płeć, to chorobą dotknięci są mężczyźni w stosunku 3:1 do kobiet. Myślę, że jest to związane z charakterem pracy, życia, nawyków (np. palenie papierosów sprzyja chorobom naczyń). Samo poszerzenie aorty związane jest też ze starzeniem się organizmu, z zanikaniem włókien elastyny oraz przebudową włókien kolagenowych. U osób starszych ściany wszystkich tętnic są osłabione, tracą elastyczność. Jeżeli dochodzi do tego nadciśnienie , często nieleczone, to niestety sprzyja to poszerzeniu się światła aorty.
Powiedział pan, że tętniaki aorty brzusznej wykrywane są przypadkowo czyli np. podczas badania USG jamy brzusznej
Tak. Tętniak aorty brzusznej raczej nie boli. Kiedy zaczyna boleć, to znaczy, że dzieje się już coś złego. Boli nas za to często coś innego. Mamy np. bóle związane z kamicą pęcherzyka żółciowego, z pasażem jelitowym. Takiego pacjenta lekarz rodzinny kieruje na USG jamy brzusznej i wtedy oprócz podstawowej dolegliwości rozpoznajemy tętniaka aorty brzusznej. W momencie, kiedy pacjent skarży się na ból brzucha i jest on stricte związany z tętniakiem aorty brzusznej, to mówimy potocznie o tzw. tętniaku bólowym. Jest to związane z procesem.
Dlaczego tętniak aorty to "tykająca bomba"?
Ponieważ najczęściej tętniak aorty brzusznej rozpoznawany jest przypadkowo. Osoby szczupłe mogą mieć odczucie, że bije im w brzuchu "drugie serce", ale u ludzi o większej masie ciała diagnoza zwykle jest właśnie przypadkowa. Aorta to główna tętnica ludzkiego organizmu. Naczynie to wychodzi z lewej komory serca i rozprowadza krew po całym organizmie. Dzieli się na odcinek piersiowy - powyżej przepony i brzuszny - poniżej. Tętniak to poszerzenie aorty. W normalnych warunkach aorta poniżej przepony w większości przypadków ma do 2 cm średnicy. Jeżeli średnica zaczyna się powiększać, mówimy o poszerzeniu tętniakowatym, a w pewnym momencie o tętniaku aorty brzusznej.
Dlaczego aorta brzuszna się poszerza?
Przyczyn powstawania tętniaków aorty brzusznej i aorty w ogóle jest kilka. Istnieje czynnik genetyczny, a poza tym jest szereg chorób i dysfunkcji nabytych, np. nadciśnienie tętnicze. Czynnikiem ryzyka może też być ciężka praca fizyczna wywołująca wzrosty ciśnienia. Dawniej mówiono, że bezpośrednią przyczyną powstawania tętniaków jest też miażdżyca Dziś zdania na ten temat są podzielone, ale na pewno miażdżyca jest jednym z elementów, który funkcjonuje obok tętniaka.
Kto jest szczególnie narażony na wystąpienie tętniaka aorty brzusznej?
Tętniak aorty brzusznej dotyczy głównie mężczyzn, szczególnie po 50-55. roku życia. Niektóre dane mówią o jeszcze późniejszym wieku - 60 lat. Wówczas rozpoznawalność tętniaków wynosi 5-10 przypadków na 100 tys. osób. Podstawowym narzędziem rozpoznawania tętniaka aorty brzusznej jest badanie USG, które zastąpiło niejako stetoskop i badanie fizykalne. Oczywiście nie należy wykluczyć badania fizykalnego, ale jednak badanie USG daje nam obraz i dokładne dane dotyczące wymiarów tętniaka. Jeśli chodzi o płeć, to chorobą dotknięci są mężczyźni w stosunku 3:1 do kobiet. Myślę, że jest to związane z charakterem pracy, życia, nawyków (np. palenie papierosów sprzyja chorobom naczyń). Samo poszerzenie aorty związane jest też ze starzeniem się organizmu, z zanikaniem włókien elastyny oraz przebudową włókien kolagenowych. U osób starszych ściany wszystkich tętnic są osłabione, tracą elastyczność. Jeżeli dochodzi do tego nadciśnienie , często nieleczone, to niestety sprzyja to poszerzeniu się światła aorty.
Powiedział pan, że tętniaki aorty brzusznej wykrywane - są przypadkowo czyli np. podczas badania USG jamy brzusznej
Tak. Tętniak aorty brzusznej raczej nie boli. Kiedy zaczyna boleć, to znaczy, że dzieje się już coś złego. Boli nas za to często coś innego. Mamy np. bóle związane z kamicą pęcherzyka żółciowego, z pasażem jelitowym. Takiego pacjenta lekarz rodzinny kieruje na USG jamy brzusznej i wtedy oprócz podstawowej dolegliwości rozpoznajemy tętniaka aorty brzusznej. W momencie, kiedy pacjent skarży się na ból brzucha i jest on stricte związany z tętniakiem aorty brzusznej, to mówimy potocznie o tzw. tętniaku bólowym. Jest to związane z procesem