To nie musi być migrena! Bóle głowy bardzo często mają swoje źródło poza ośrodkowym układem nerwowym. „Kluczem do skutecznego leczenia jest identyfikacja struktury odpowiedzialnej za dolegliwości oraz dobór właściwej metody obrazowania” – podkreśla radiolog profesor Rafał Obuchowicz.
Ekspert opisuje cztery najczęstsze struktury generujące ból głowy:
1. Nerw potyliczny
Nerw potyliczny większy i mniejszy są częstą przyczyną neuralgii potylicznej, objawiającej się bólem promieniującym od karku ku sklepieniu czaszki.
2. Mięśnie karku i mięśnie żwacze
Mięśnie bardzo często generują ból rzutowany, który pacjent interpretuje jako ból głowy, skroni lub oczodołów.
3. Staw skroniowo-żuchwowy
Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego (SSŻ) są jedną z najczęściej niedodiagnozowanych przyczyn bólów głowy. Objawy bywają niespecyficzne:
- ból skroni,
- uczucie rozpierania,
- bóle ucha (bez zaburzeń laryngologicznych).
4. Kręgosłup szyjny
Ból głowy szyjnopochodny jest związany z patologią:
- stawów międzykręgowych,
- krążków międzykręgowych,
- struktur więzadłowych.
Jak diagnozować ból głowy?
Skuteczna diagnostyka bólu głowy wymaga precyzyjnego doboru metody obrazowania:
- nerwy obwodowe → USG wysokiej rozdzielczości + blokada diagnostyczna,
- mięśnie → USG + elastografia,
- staw skroniowo-żuchwowy → USG / MR (zależnie od problemu),
- kręgosłup szyjny → MR, nie USG.
Co może powodować ból głowy z tyłu głowy?
Najczęstszą przyczyną bólu z tyłu głowy są nerwy potyliczne, napięcie mięśni karku oraz zmiany w odcinku szyjnym kręgosłupa. Ból ten bywa kłujący, promieniujący ku górze głowy i często nasila się przy ruchach szyi lub ucisku.
Jakie badanie najlepiej wykrywa przyczynę bólu głowy?
Nie istnieje jedno badanie dla wszystkich bólów głowy. Dobór metody zależy od podejrzewanej przyczyny:
- nerwy i mięśnie → USG wysokiej rozdzielczości,
- napięcie mięśniowe → USG + elastografia,
- kręgosłup szyjny → rezonans magnetyczny (MR).
Czy napięte mięśnie mogą powodować migrenopodobny ból głowy?
Tak. Napięcie mięśni karku i żwaczy bardzo często naśladuje migrenę.
Ból może obejmować skronie, potylicę, okolice oczodołów i bywa mylony z bólem neurologicznym.
Jak sprawdzić, czy ból głowy pochodzi z mięśni?
Najskuteczniejszą metodą jest USG z elastografią, która ocenia:
- sztywność mięśni,
- stopień napięcia,
- asymetrię między stronami.
Podwyższona sztywność mięśnia często koreluje z bólem.
Czy staw skroniowo-żuchwowy może powodować ból głowy?
Tak. Dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego (SSŻ) jest częstą przyczyną bólu skroni, głowy i okolicy ucha.
Ból często nasila się przy żuciu, zgrzytaniu zębami lub stresie.
Jakie badanie wykrywa problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym?
W diagnostyce stosuje się:
- USG - do oceny wysięku i tkanek okołostawowych,
- MR - gdy konieczna jest dokładna ocena krążka stawowego.
Co to jest ból głowy szyjnopochodny?
Ból głowy szyjnopochodny to ból wynikający z patologii kręgosłupa szyjnego, który:
- często jest jednostronny,
- nasila się przy ruchach szyi,
- promieniuje do potylicy, skroni lub oka.
Jakie badanie jest najlepsze przy bólu głowy od kręgosłupa szyjnego?
Rezonans magnetyczny (MR) jest badaniem z wyboru. Pozwala wykryć dyskopatie, zmiany zwyrodnieniowe i ucisk struktur nerwowych, których nie widać w USG.
Czy jedna przyczyna może powodować ból w różnych miejscach głowy?
Tak. Ból rzutowany sprawia, że jedna struktura (nerw lub mięsień) może powodować ból w wielu lokalizacjach głowy, co utrudnia samodzielną ocenę przyczyny.