Choroby nerek są drugim, po nadciśnieniu tętniczym, najczęstszym przewlekłym schorzeniem dotykającym dorosłych Polaków. Ten niewielki narząd odpowiada za długą listę procesów, które zachodzą w naszym organizmie.
Są tak niepozorne, a pełnią szereg kluczowych funkcji w naszym organizmie. Cofając się do prehistorii - to nerki pozwoliły wyjść nam na ląd. Gdy życie zwierząt istniało tylko w oceanach, nerki kręgowców rozwinęły zdolność do zagęszczania moczu, co umożliwiło przetrwanie poza środowiskiem wodnym. Od tamtej pory nerki są jak biologiczna supersprawna oczyszczalnia działająca 24/7.
Dziennie u człowieka filtrują około 1800 litrów płynów, z czego to, co trzeba, wydalają w jedynie około 1-2 l moczu. Ale nie tylko filtrują! Produkują hormony, regulują ciśnienie tętnicze, produkują erytropoetynę, która stymuluje wytwarzanie czerwonych krwinek, aktywują witaminę D, regulują równowagę metaboliczną organizmu. Mają wpływ na nastrój i koncentrację.
Choć stanowią zaledwie 0,5 proc. masy ciała, zużywają nawet 10 proc. energii całego tlenu pobieranego przez organizm. A to dlatego, że pracują bez przerwy. Mają też ogromną rezerwę mocy. Można zupełnie normalnie funkcjonować tylko z jedną nerką. Problemy zaczynają się, gdy nerki utracą 70-80 proc. swojej funkcji.
Ranking chorób nerek
“Ranking" zawiera poważne i bardzo poważne schorzenia. Niechlubne pierwsze miejsce dzierży tu przewlekła choroba nerek (PChN), która nie tylko zagraża życiu, ale także dotyczy blisko 5 mln osób w Polsce:
Przewlekła choroba nerek - jedna z najczęstszych przyczyn zgonów na świecie
Szacuje się, że w Polsce na przewlekłą chorobę nerek może chorować 4,7 mln osób[1], lecz większość nie została zdiagnozowana.
Światowe badania wskazują, że przewlekła choroba nerek (PChN) dotyka średnio 10-11 proc. ludzi na świecie. Z przewlekłą chorobą nerek żyje prawie 850 mln osób[2], a do 2040 roku PChN będzie piątą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie[3].
Przewlekła choroba nerek ma poważne konsekwencje zdrowotne, w niekorzystnym przebiegu włącznie z niewydolnością nerek, która wymaga leczenia ratującego życie: dializ lub przeszczepienia nerki.
W Polsce dializowanych jest regularnie prawie 21 tys. osób[4] w 275 stacjach dializ.
[1] "Prof. Gellert: 4,7 mln Polaków choruje przewlekle na nerki. Większość nie wie o tym", pulsmedycyny.pl, 09.03.2022, https://pulsmedycyny.pl/prof-gellert-47-mln-polakow-choruje-przewlekle-na-nerki-wiekszosc-nie-wie-o-tym-1143718
[2] Jager K.J., et al. A single number for advocacy and communication-worldwide more than 850 million individuals have kidney diseases. Nephrol Dial Transplant. 2019;34(11):1803-1805
[3] Foreman K.J. et al. Forecasting life expectancy, years of life lost, and all-cause and cause-specific mortality for 250 causes of death: reference and alternative scenarios for 2016-40 for 195 countries and territories. Lancet. 2018; 392(10159):2052-90
[4] "Aktualny stan leczenia nerkozastępczego w Polsce - 2024", "Nefrologia i dializoterapia polska", 2025, 29, Numer 1, str. 4, Ryc. 1b
Źródło: DaVita