Sukces, jaki odniosły szczepionki mRNA przeciwko Covid-19, zachęcił naukowca z USA do wykorzystania elementów tej technologii w przypadku komórek rakowych. Jak zaznacza, to może być przełom w leczeniu raka wątroby i innych nowotworów. Na czym polega odkrycie?

REKLAMA
Zdjęcie ilustracyjne

Dzięki przywróceniu funkcji genu p53 za pomocą mRNA, działającego nieco podobnie, jak w szczepionkach przeciwko Covid-19, można hamować rozwój raka wątroby i wspomagać immunoterapię - informuje pismo "Nature Communications“.

"Naprawili" gen

Zespół naukowców z Massachusetts General Hospital (MGH) oraz Brigham and Women's Hospital (BWH) przeprogramował mikrośrodowisko raka wątroby za pomocą nanocząstek mRNA. Technologia podobna do stosowanej w szczepionkach przeciwko Covid-19 przywróciła funkcję genu p53, zmutowanego nie tylko w przypadku raka wątroby, ale także w innych typach raka.

Gen p53 należy do genów supresorowych, zwanych też antyonkogenami. Kodowane przez niego białko p53 jest zaangażowane w regulację wielu procesów komórkowych, a w szczególności aktywacji mechanizmów naprawy DNA oraz indukcję apoptozy (zaprogramowanej śmierci komórek) w odpowiedzi na uszkodzenia DNA.

"Naprawienie“ genu p53 nie tylko prowadziło do zahamowania wzrostu guza, ale w połączeniu z lekami blokującymi odpornościowe punkty kontrolne (ICB) także znacząco zwiększyło przeciwnowotworowe odpowiedzi immunologiczne w modelach laboratoryjnych raka wątrobowokomórkowego (HCC).

HCC - co to jest?

HCC jest najczęstszą postacią raka wątroby, charakteryzującą się wysoką śmiertelnością i fatalnymi rokowaniami dla pacjentów. Blokery odpornościowych punktów kontrolnych (ICB) - rewolucyjna nowa klasa leków, które umożliwiają układowi odpornościowemu organizmu rozpoznawanie i atakowanie komórek nowotworowych - wykazały skuteczność w leczeniu HCC, ale większość pacjentów nie odnosi z tego korzyści.

Opracowywanych jest wiele strategii poprawy ICB poprzez połączenie ich z innymi istniejącymi terapiami, takimi jak leki anty-VEGF i radioterapia. Jednak nawet te metody najprawdopodobniej przyniosą korzyści tylko niewielkiej liczbie pacjentów - pilnie potrzebne są nowe terapie skojarzone.

Przełomowe odkrycie

Przeprogramowanie komórkowych i molekularnych składników mikrośrodowiska guza może być przełomowym podejściem do leczenia HCC i innych nowotworów
- wskazał współautor pracy, dr Jinjun Shi z Centrum Nanomedycyny w BWH.

Opracował on tę metodę leczenia wspólnie z dr hab. Danem G. Dudą, biologiem raka wątroby z MGH.

"Dzięki temu nowemu podejściu celujemy w określone ścieżki w komórkach nowotworowych za pomocą nanocząstek mRNA. Te maleńkie cząstki dostarczają komórkom instrukcji do budowy białek, co w przypadku HCC opóźnia wzrost guza i sprawia, że jest bardziej podatny na immunoterapię".

Inspiracją do badań były szczepionki na koronawirusa

Sukces, jaki odniosły szczepionki mRNA przeciwko Covid-19, zachęcił doktora Shi do wykorzystania tej technologii (po pewnej modyfikacji) w przypadku komórek nowotworowych.

Pomógł mu Jest, Dan G. Duda z MGH, którego laboratorium stworzyło wcześniej zaawansowane modele zwierzęce do analizy mikrośrodowiska guzów wątroby w odpowiedzi na immunoterapię.

Wspólnie naukowcy opracowali i zoptymalizowali strategię nanocząstek mRNA, aby przywrócić skuteczne działanie p53, genu supresorowego guza, którego funkcja jest tracona w ponad jednej trzeciej przypadków HCC. Okazało się, że p53 reguluje mikrośrodowisko guza poprzez modulowanie interakcji komórek nowotworowych z komórkami odpornościowymi w ramach terapii ICB.

Naukowcy przez dziesięciolecia walczyli o znalezienie skutecznego sposobu na celowanie w szlaki supresorowe guza. Nasze badanie wyraźnie pokazuje, że nanocząstki mRNA p53 w połączeniu z ICB nie tylko działają, ale także mogą mieć duże znaczenie, odwracając immunosupresję w HCC i potencjalnie innych nowotworach
- podkreśla Shi.