„Głównym mechanizmem odpowiedzialnym za starzenie komórek jest utlenianie białek w komórkach, a nie uszkodzenia DNA” – przekonują eksperci w rozmowie z PAP. Na bazie tego odkrycia opracowywane są właśnie preparaty mające przeciwdziałać starzeniu skóry.

zdj. ilustracyjne /Pixabay

My biolodzy zwykliśmy uważać, że jeśli komórka nie działa sprawnie, musi to mieć koniecznie źródło w genach. Tymczasem nasze badania wskazują, że to nie same mutacje w DNA, ale utlenianie białek jest przyczyną starzenia się - powiedział PAP prof. Miroslav Radman, współzałożyciel Śródziemnomorskiego Instytutu Nauk o Życiu w Chorwacji.

Jak białka wpływają na starzenie się skóry?

Jak wyjaśnił naukowiec, białka utleniane są w warunkach stresu oksydacyjnego, czyli nadmiaru wolnych rodników tlenowych w komórkach. Wolne rodniki powstają m.in. pod wpływem promieniowania UV, zanieczyszczeń powietrza i innych czynników stresujących dla komórek. Powodują one uszkodzenia w DNA, ale też modyfikację chemiczną białek, tzw. karbonylację, pod wpływem której białka przestają prawidłowo funkcjonować.

Problem w tym, że o ile spontaniczne mutacje w DNA są naprawiane, komórka posiada bowiem bardzo dobrze działające mechanizmy ich naprawy, to karbonylacja białek jest procesem nieodwracalnym i nie do naprawienia - tłumaczył prof. Radman.

W trakcie procesu starzenia się, karbonylowane białka gromadzą się w komórkach w zawrotnym tempie - jest ich np. znacznie więcej w komórkach skóry starej niż młodej.

Obecnie naukowcy pracują nad stworzeniem preparatu, który będzie chronił białka w komórkach skóry przed karbonylacją i w ten sposób będzie przeciwdziałał starzeniu skóry.

Udało im się m.in. wyizolować specjalne białko z bakterii Deinococcus radiodurans, które żyją w stratosferze (naukowcy łapią je na szalki, gdy spadają wraz z deszczem czy śniegiem) i są bardzo odporne na działanie różnych czynników uszkadzających, jak promieniowanie UV czy promieniowanie gamma. Promieniowanie gamma powoduje fragmentację DNA, ale te bakterie są w stanie szybko naprawić uszkodzenia. Nasze badania wykazały, że nie jest to związane z jakąś specjalną metodą naprawy DNA, ale z obecnością u nich związku zdolnego do ochrony białek przed karbonylacją - tłumaczył PAP dr Francois-Xavier Pellay.

Nowy preparat ma mieć konsystencje kremu

Bakteryjne białko, które odpowiada za ochronę przed tym procesem, badacze chcą umieścić w kremie mającym przeciwdziałać starzeniu skóry. Z badań prowadzonych na różnych rodzajach komórek wynika, że wykazuje ono bardzo silny efekt ochronny.

Zdaniem naukowców, nowo opracowany może być dostępny na rynku za około dwa lata. Ma to być zupełnie nowe podejście do ochrony skóry w kosmetologii, czyli zapobieganie starzeniu, zamiast naprawianie powstałych w jego wyniku zmian. Naszym zdaniem prewencja jest znacznie skuteczniejsza i tańsza niż metody naprawcze - zaznaczył Thorel.

Ma to być jednak tylko początek zmian, jakie czekają nas w kosmetologii. Obecnie opracowywane są metody hamujące starzenie skóry, ale też sposoby na jej odmładzanie - również bez użycia inwazyjnych i operacyjnych metod.

(mc)