Liczne badania naukowców wskazują jasno na powiązanie hiperurykemii z chorobami sercowo-naczyniowymi. Co więcej, wraz ze wzrostem poziomu kwasu moczowego we krwi rosną wskaźniki stanu zapalnego w organizmie i spada funkcja śródbłonka naczyń wieńcowych. Dlatego pacjenci z wyższymi poziomami kwasu moczowego mają gorsze rokowanie i niekorzystny przebieg m.in. w chorobach sercowo-naczyniowych (zawał, udar), ale także gorzej radzą sobie przy infekcjach czy tak powszechnej w okresie zimowym grypie.

Statystyki mówią tu same za siebie - wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi o każdy 1 mg/dl powoduje wzrost ryzyka śmiertelności całkowitej aż o 39%, a problem dotyczy dużej populacji bo szacuje się, że w Polsce hiperurykemię ma około 5-7 mln pacjentów. Mimo to, wciąż wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że podwyższone stężenie kwasu moczowego może mieć poważne konsekwencje zdrowotne, może być czynnikiem ryzyka w innych chorobach i może dotyczyć każdego - nawet osób młodych. 

Podwyższone stężenie kwasu moczowego jest czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych  tuż obok wieku i płci oraz palenia papierosów czy podwyższonego cholesterolu. O ile nie mamy wpływu na płeć czy wiek, to pozostałe czynniki są przez nas modyfikowalne i realnie możemy je zmieniać. Co zatem możemy my - pacjenci robić?

  • po pierwsze - badać się, bo tylko tak można mieć wiedzę o tym, że wskaźniki są podwyższone i należy podejmować dalsze kroki,
  • po drugie - zmienić dietę na niskopurynową i niskofruktozową,
  • po trzecie - być pod stałą opieką lekarza prowadzącego i stosować się do jego zaleceń (m.in. przestrzegać dawek leków, nigdy nie przerywać terapii samodzielnie). Kiedy pojawiają się wątpliwości i pytania - rozmawiać szczerze o nich z lekarzem. Ma on wiedzę i doświadczenie aby wszystko wyjaśnić i pomóc zrozumieć,
  • po czwarte - dbać o swoją odporność poprzez m.in. zbilansowaną dietę, czy ruch na świeżym powietrzu,
  • po piąte - unikać sytuacji ryzykownych, tzn. w okresie wzmożonych infekcji unikać dużych skupisk ludzkich (m.in. w sklepach, komunikacji publicznej, czy ośrodkach kultury) Dlaczego? Bo organizm, w którym jest wysokie stężenie kwasu moczowego jest po prostu bardziej podatny na wszelkie infekcje i trudniej jest mu sobie z nimi poradzić,
  • po szóste - dbaj o higienę - często myj ręce i powierzchnie, przy których pracujesz.


Zdrowy styl życia, zbilansowana dieta, a także konieczność wykonywania regularnie badań profilaktycznych to trzy złote zasady profilaktyki chorób układu krążenia. Te małe, codzienne kroki mogą przynieść wymierne korzyści. Kwestia badań wydaje się tu kluczowa ponieważ tylko tak możemy sprawdzić czy wszystko jest w normie, czy jakieś wskaźniki nie są przekroczone. Tylko ta wiedza pozwala na szybką reakcję i wdrożenie odpowiednich działań zanim choroba bezobjawowo rozwinie się do zaawansowanego stadium. 

Badanie poziomu kwasu moczowego jest szczególnie istotne dla pacjentów, którzy znajdują się w grupie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, czyli takich, którzy mają m.in. nadciśnienie tętnicze, zespół metaboliczny, cukrzycę, dyslipidemię, przebyty udar, chorobę nerek bądź są otyli. W ich przypadku wynik powyżej 5,0 mg/dl jest już alarmujący i wymaga podjęcia terapii.

Ponieważ hiperurykemia może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i groźnych powikłań, to zgodnie z wytycznymi badanie oceniające stężenie kwasu moczowego we krwi powinno być wykonywane regularnie - przynajmniej raz w roku, a u pacjentów ze stwierdzoną hiperurykemią nawet dwa razy w roku. To kluczowe biorąc pod uwagę fakt, że kwas moczowy jest markerem ryzyka i czynnikiem przyczynowym rozwoju wielu chorób układu krążenia. Dlatego warto prosić o skierowanie na takie badanie, nawet jeśli lekarz o nim zapomniał.

Podobnie jak w innych chorobach przewlekłych - aby uzyskać oczekiwane wyniki terapii potrzebna jest partnerska relacja lekarza z pacjentem, a aby pacjent był partnerem w tej relacji - musi zrozumieć problem, który go dotyczy. Dlatego rolą lekarza jest również wyjaśnienie czym jest hiperurykemia i jakie spustoszenie w organizmie może zrobić, a także zachęcenie pacjenta do zmiany stylu życia, swojej diety czy zwiększenia aktywności fizycznej.

Więcej informacji o hiperurykemii można znaleźć na stronie www.facebook.pl/obnizamykwasmoczowy. Tam również w każdy poniedziałek między 17.00 a 19.00 odbywają się bezpłatne konsultacje z dietetykiem.