Grypę charakteryzują nagłe i silne objawy, również o charakterze ogólnym jak osłabienie, bóle mięśniowo-stawowe, gorączka. W przypadku przeziębienia mają one łagodniejszy charakter i dotyczą głównie górnych dróg oddechowych np. ból gardła, katar, kaszel. W unikaniu infekcji wirusowych może pomóc nam rzetelna wiedza na ich temat. W poniższym artykule obalamy krążące na ich temat mity i przedstawiamy fakty, które pozwolą bliżej poznać te dwie infekcje sezonowe.

zdj. ilustracyjne /

Przeziębienie i grypa są chorobami o podłożu wirusowym. Przeziębienie wywoływane jest przez ponad 200 różnych wirusów, podczas gdy za objawy grypy u ludzi odpowiada wirus grypy typu A oraz B. Obydwie choroby przenoszone są droga kropelkową, a więc najłatwiej zarażamy się podczas bezpośredniego kontraktu z osobą chorą. Przeziębienie od grypy różni nie tylko czynnik etiologiczny, ale także przebieg choroby.

MIT: przyjmując szczepionkę przeciwko grypie możemy na nią zachorować

Jest to bardzo rozpowszechniony mit, który jest częstą przyczyną unikania corocznego szczepienia przeciwko grypie. Gdy przyjrzymy się dokładnie składowi szczepionki zauważymy, że nie zawiera ona funkcjonalnych cząsteczek wirusa, a jedynie jego fragmenty. W Polsce mamy dostępne 2 rodzaje szczepionek: zawierające inaktywowane cząstki wirusa (tzw. typ "split") oraz białka powierzchniowe wirusa grypy (typ "subunit")2. Nie ma możliwości, aby fragmenty wirusa wywołały u nas grypę. Zdarza się za to, że w międzyczasie w naszym organizmie rozwinie się infekcja wirusem przeziębienia. W takim wypadku za jego obawy niektórzy z nas, zupełnie niesłusznie, obarczają szczepionkę przeciwko grypie.

FAKT: podróż samolotem, zwłaszcza w sezonie chorób wirusowych, zwiększa ryzyko złapania infekcji

Podróż samolotem, podobnie jak wizyta w centrum handlowym czy korzystanie z komunikacji miejskiej, związana jest z większym ryzykiem złapania wirusa przeziębienia lub grypy. Wystarczy, że osoba zainfekowana zakaszle lub kichnie w naszym pobliżu by wirus dostał się do naszego organizmu 3. W miejscu tym warto również obalić mit, że powietrze w samolocie pełne jest bakterii i wirusów ze względu na zamknięty obieg. Powietrze w samolocie jest wydajnie oczyszczane. Ryzyko infekcji jest więc bardzo podobne do tego, które związane jest z przebywaniem w innych zatłoczonych miejscach.

FAKT: suplementacja cynku może skrócić czas trwania przeziębienia

O ile wiadomo, że witaminy i minerały są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania naszego układu immunologicznego nie udało się dotychczas jednoznacznie udowodnić pozytywnego wpływu ich suplementacji na eliminację infekcji wirusowych. Jednak póki co najbardziej obiecujący wydaje się być cynk. W trakcie licznych badań udało się zaobserwować zależność pomiędzy suplementacją tego związku, a krótszym czasem trwania przeziębienia 4,5. Suplementacja cynku wydaje się mieć także wpływ na ilość epizodów przeziębienia w ciągu roku6. Jeżeli nie suplementujesz cynku, ale zaczniesz go przyjmować wraz z zaobserwowaniem pierwszych objawów przeziębienia zwiększasz swoją szansę na jego łagodniejszy i krótszy przebieg 7,8. Wniosek z tego jest prosty w okresie wzmożonego ryzyka infekcji warto suplementować swój organizm preparatami wzmacniającymi odporność zawierające cynk, więcej informacji o takich suplementach możesz znaleźć na http://www.apteczkadomowa.pl/.

MIT: infekcję wirusową możemy złapać jedynie w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą

Zarówno przeziębienie jak i grypa są chorobami przenoszonymi drogą kropelkową jednak wirusy je powodujące dostają się do naszego organizmu nie tylko wraz z wdychanym powietrzem w trakcie bezpośredniego kontaktu z osobą zainfekowaną. Aktywne cząstki wirusa wraz z fragmentami śliny czy śluzu uwalniane są w trakcie kichania czy kaszlenia, a następnie osiadają na otaczających nas przedmiotach. Gdy osoba chora zakrywa usta wówczas zostają one na jej dłoni, którą następnie dotyka klamek, klawiatury, włączników światła czy używa do przytrzymywania się w komunikacji miejskiej. Pozostawione w ten sposób cząstki wirusa są zdolne do infekcji przez kilka godzin. Dlatego w profilaktyce chorób wirusowych niezwykle ważne jest zachowywanie właściwej higieny, a więc mycie rąk po przyjściu do domu, przed jedzeniem i przed wizytą w toalecie, unikanie dotykania twarzy brudnymi rękoma, dokładne mycie owoców i warzyw czy dezynfekcja często używanych powierzchni jak telefon komórkowy, klawiatura czy klamki w domu 9.

  1. Eccles, R. Understanding the symptoms of the common cold and influenza. Lancet Infect. Dis. 5, 718-725 (2005).
  2. Grypa - Szczepienia.Info. Dostępne na: http://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/. (Udostępniono: 21. październik 2018)
  3. Goeijenbier, M. i in. Travellers and influenza: risks and prevention. J. Travel Med. 24, (2017).
  4. Hemilä, H. Zinc lozenges and the common cold: a meta-analysis comparing zinc acetate and zinc gluconate, and the role of zinc dosage. JRSM Open 8, 205427041769429 (2017).
  5. Science, M., Johnstone, J., Roth, D. E., Guyatt, G. & Loeb, M. Zinc for the treatment of the common cold: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. CMAJ 184, E551-61 (2012).
  6. Hemilä, H. & Chalker, E. Zinc for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst. Rev. (2017). doi:10.1002/14651858.CD012808
  7. Rao, G. & Rowland, K. PURLs: Zinc for the common cold--not if, but when. J. Fam. Pract. 60, 669-71 (2011).
  8. Das, R. R. & Singh, M. Oral zinc for the common cold. JAMA - Journal of the American Medical Association 311(14):1440-1 (2014).
  9. Liu, M. i in. Protective Effect of Hand-Washing and Good Hygienic Habits Against Seasonal Influenza: A Case-Control Study. Medicine (Baltimore). 95, e3046 (2016).