Uczulenie na pyłki roślin to w Europie jedna z najczęstszych przyczyn chorób alergicznych. Co ciekawe, może też bezpośrednio wywołać alergię pokarmową. Jest to związane z obecnością tych samych alergenów w pyłkach roślin oraz w niektórych warzywach i owocach. To tak zwana reakcja krzyżowa.

Zdjęcie ilustracyjne /pixabay.com /Internet

Osoby uczulone na pyłek np. brzozy, po zjedzeniu jabłka lub innych owoców, mogą odczuwać drapanie w gardle, obrzęk języka, a nawet duszność. Co trzecia osoba z alergią pyłkową będzie miała objawy reakcji krzyżowej.

O alergiach z dr. Marcelem Mazurem ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie rozmawia Ewa Kwaśny

Siedząc wieczorem na kanapie sięgnęłam do torebki ze słonecznikiem. Był pyszny, delikatny. Jadłam gryząc i połykając. Po ok. 10 minutach miałam wrażenie jakby ten słonecznik zaczął się cofać z przełyku do gardła. Coś w tym gardle zaczęło puchnąć. Nie mogłam nabrać powietrza. Serce bardzo szybko biło. Ręce i nogi zaczęły mi się trząść. Nie mogłam ustać na nogach i zrobiło mi się słabo - tak objawy silnej reakcji krzyżowej opisuje jedna z pacjentek, leczonych w krakowskim Szpitalu Uniwersyteckim, u której wcześniej zdiagnozowano alergię m.in. na brzozę, która w tym wypadku weszła w reakcję krzyżową ze słonecznikiem. 

Osoby uczulone na pyłki nie zawsze zdają sobie z tego sprawę, że na pozór "niewinny" owoc wywoła u nich np. obrzęk w jamie ustnej. Jeżeli ktoś zjadł seler, a był uczulony na chwasty, szczególnie bylicę, też może dojść u niego do reakcji krzyżowej. Z kolei alergicy na roztocza kurzu domowego mają reakcję po zjedzeniu owoców morza, głównie krewetek - tłumaczy prof. Ewa Czarnobilska, Kierownik Centrum Alergologii Klinicznej i Środowiskowej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Co ciekawe, wielu alergików przez większość roku je orzeszki, czy jabłka i nie ma żadnych objawów. Problemy pojawiają się dopiero w okresie pylenia drzew, na które są uczuleni - dodaje prof. Czarnobilska

Alergeny

AlergenyPokarmy
DRZEWA brzoza, olsza, leszczyna, grab, bukowoce, głównie pestkowe: jabłka, śliwki, wiśnie, brzoskwinie warzywa: seler, marchew, ziemniaki, papryka, niektóre warzywa strączkowe inne: orzechy laskowe, orzeszki ziemne, soja, ziarna słonecznika i sezamu, pieprz, mak
TRAWY różne gatunki traw, bylica, rzepakowoce: jabłka, melon, arbuz, kiwi, warzywa: pomidory, marchew, seler, buraki inne: ziarna zbóż (zarówno kiełki, jak i mąki), w tym pszenica, jęczmień, żyto, owies, kukurydza, ryż oraz miód, orzechy
BYLICA słonecznik, ambrozja, trawy, rumianekowoce: jabłka, gruszka, śliwka, brzoskwinia, kiwi, mango, banan, melon warzywa: marchew, seler, pomidor, sałata inne: piwo, wino, miód, przyprawy (anyż, curry, koper, papryka, pieprz, kminek, kolendra), orzechy pistacjowe, włoskie, laskowe, ziemne, ziarno słonecznika, olej słonecznikowy, rumianek

ROZTOCZA kurz domowy, mącznykrewetki, langusty, raki, ślimaki, homary
PIERZE dróbjaja kurze, mięso kurze
SIERŚĆ KOTAmięso wieprzowe
ZARODNIKI GRZYBÓW możliwe reakcje pomiędzy rodzajami grzybówmleko, sery pleśniowe, maślanka, jogurt
LATEKS rękawiczki lateksowe, inne wyroby gumowe, plastikowe zawierające lateksowoce: kiwi, awokado, banan, melon, ananas, papaya, grapefruit warzywa: seler, marchew, ziemniaki, szpinak, pomidory, papryka inne: orzechy ziemne, gryka, przyprawy

Opracowanie: Centrum Alergologii Klinicznej i Środowiskowej SU

Reakcja krzyżowa może doprowadzić nawet do tzw. wstrząsu anafilaktycznego. Zazwyczaj jego pierwszymi objawami są zmiany skórne jak świąd, czy pokrzywka. Potem pojawia się duszność, drapanie w gardle, obrzęk krtani, wymioty, ból brzucha. W takich sytuacjach należy niezwłocznie podać adrenalinę, która dostępna jest w aptekach w ampułko-strzykawkach, zanim dojdzie do utraty przytomności. Według badań epidemiologicznych, w skali Europy 1 osoba na 300 mieszkańców naszego kontynentu może raz w swoim życiu doświadczyć reakcji anafilaktycznej. 1-2 proc. wstrząsów kończy się śmiercią.

(mc/PAP)