Proponujemy rozwiązania, które pozwolą skutecznie ścigać mafię wywożącą leki za granicę - powiedział minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro prezentując projekt zmian w przepisach. Ministerstwo chce przepisów zabraniających nabywanie leków z aptek przez hurtowników.

Zdjęcie ilustracyjne /pixabay.com /Internet

Projekt ma rozwiązać problem wyprowadzania leków poza granice Polski. Resort ocenia, że skala procederu, zwanego "odwróconym łańcuchem dystrybucji", jest tak duża, że "można mówić o działaniu w Polsce mafii lekowej".

Wartość nielegalnie wyprowadzanych medykamentów szacuje się na ponad 2 mld zł rocznie. Wywożone są one za pomocą specjalnie do tego celu zakładanych aptek, hurtowni prowadzących podwójną księgowość, fałszywych przychodni, a nawet lecznic weterynaryjnych.

W rezultacie na półkach aptecznych w Polsce niemal notorycznie brakuje około 200 leków. Dotyczy to głównie preparatów antynowotworowych, przeciwzakrzepowych, przeciwastmatycznych i nowoczesnych insulin, a więc leków ratujących życie chorych - ocenia MS.

Według MS w 2017 r. milion razy w aptekach odmawiano sprzedaży leków, z powodu ich braku, wynikającego z ich wywozu za granicę. Według MS łączna wartość produktów medycznych sprzedawanych do krajów UE wynosi 3,5 mld zł, przy 57 proc. wyprowadzanych z kraju nielegalnie.

Wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł przedstawiając w środę z szefem resortu projekt zmian ocenił, że nie jest przesadą mówienie o mafii lekowej, gdy w proceder wykupywania leków w Polsce i sprzedawania ich drożej za granicą, zaangażowana jest cała grupa osób powiązanych swoimi interesami i działaniami. Podmioty w tym uczestniczące - apteki, hurtownie, punkty apteczne czy zielarskie wykorzystują często bardzo brutalne metody np. poprzez niewpuszczanie inspektorów kontroli farmaceutycznej na swój obszar - tłumaczył wiceminister.

To jest mafia. Mafia, która uniemożliwia państwu ingerencję w swój przestępczy proceder. To były całe enklawy wyjęte spod działania prawa - podkreślił.

Wiceszef MS poinformował, że w ogólnodostępnych aptekach w Polsce zatrważająca jest ogromna liczba odmów sprzedaży leków pacjentom, ponieważ nie można ich dostać w związku z działaniem mafii lekowej wywożącej je za granicę. Pacjenci są wtedy odsyłani z kwitkiem, co może stanowić zagrożenie dla ich życia, skoro np. w przypadku leku przeciwzakrzepowego takich odmów było w 2017 roku pół miliona - podkreślał.

Zgodnie z nowymi przepisami karana będzie zarówno sprzedaż takich leków przez apteki, jak i nabywanie ich przez hurtownie. Karze podlegać będą też wszystkie inne podmioty, które są zaangażowane w ten proceder - poinformował Warchoł.

Po wprowadzeniu zmian hurtownie farmaceutyczne obowiązywać będzie bezwzględny zakaz zaopatrywania się w produkty lecznicze u detalistów, czyli m.in. w aptekach. Zakaz ten obejmie także przesunięcia międzymagazynowe w ramach jednej firmy, a więc np. z apteki do hurtowni tego samego właściciela.

Projekt ma dać konkretne, mocne uprawnienia Głównemu Inspektoratowi Farmaceutycznemu do przeprowadzania kontroli - planowych, doraźnych i krzyżowych, ponieważ obecne są niewystarczające. Projekt zmian ma szczególnie ułatwić przeprowadzenie kontroli doraźnej, czyli bez wstępnego zawiadomienia - gdy tylko są sygnały o nieprawidłowościach.

Kontrole będą możliwe o każdej porze dnia i nocy, a nie jak teraz, jedynie w deklarowanych godzinach pracy hurtowni - zakłada projekt.

(ag)